Ekipet e shpëtimit vazhdojnë kërkimet në zonat e goditura nga përmbytjet e fuqishme pranë kufirit Nepal-Tibet. Mijëra njerëz janë shpëtuar, por autoritetet përballen me terren të vështirë, infrastrukturë të shkatërruar dhe rrezikun e përmbytjeve të tjera.
Operacionet e kërkim-shpëtimit kanë hyrë në ditën e katërt në Nepal dhe në zonat kufitare të Tibetit, pas përmbytjeve katastrofike që goditën Himalajet më 26 gusht, ndërsa numri i viktimave vazhdon të rritet dhe mijëra njerëz rezultojnë ende të zhdukur.
Sipas bilanceve më të fundit të raportuara të shtunën, më shumë se 600 persona kanë humbur jetën në të dyja anët e kufirit. Autoritetet nepaleze kanë raportuar mbi 600 viktima, ndërsa Kina ka konfirmuar viktima edhe në Tibet. Numri i personave që rezultojnë të zhdukur në të dyja vendet mbetet në mijëra dhe autoritetet paralajmërojnë se të dhënat mund të ndryshojnë ndërsa ekipet arrijnë në zona që deri tani kanë qenë të izoluara.
Katastrofa nisi mëngjesin e 26 gushtit, kur një përmbytje e menjëhershme dhe jashtëzakonisht e fuqishme goditi zonën e lumit Bhote Koshi dhe rajonet pranë kufirit me Tibetin. Autoritetet dhe ekspertët po hetojnë mekanizmin e saktë të katastrofës, por raportimet paraprake e lidhin atë me shembjen e një mase akullnajore dhe formimin e një rezervuari të përkohshëm uji, i cili më pas u ça. Masa e ujit, baltës, akullit, gurëve dhe mbetjeve u përplas me shpejtësi në luginat poshtë saj.
Fuqia e ujit shkatërroi vendbanime, rrugë, ura, centrale hidroelektrike dhe infrastruktura të tjera. Dëmet janë veçanërisht të mëdha përgjatë korridorit të lumit dhe në zonat malore pranë kufirit Nepal-Kinë. Qeveria nepaleze thotë se përmbytja ka prekur rëndë zonat përgjatë lumenjve në distriktet Rasuwa, Nuwakot, Dhading dhe Gorkha.
Në disa vende, uji dhe rrëshqitjet e dheut kanë zhdukur pothuajse të gjithë infrastrukturën që lidhte komunitetet malore me pjesën tjetër të vendit. Më shumë se 20 ura raportohet se janë shkatërruar ose dëmtuar, ndërsa dëme kanë pësuar edhe shkolla, spitale, rrugë dhe projekte hidroenergjetike.
Rëndohet bilanci në Nepal, afro 600 të vdekur dhe mbi 2 mijë
Një nga zonat më të goditura është Timure, pranë kufirit me Tibetin. Dëshmitarët kanë përshkruar se si një masë e madhe uji, balte dhe mbetjesh përfshiu zonën brenda pak çastesh. Banorët që arritën të shpëtonin u detyruan të kërkonin strehim në vende më të larta, ndërsa ndërprerja e energjisë elektrike dhe komunikimeve e bëri të vështirë marrjen e informacionit për atë që po ndodhte.
Mijëra pjesëtarë të ushtrisë, policisë, forcave të armatosura të policisë dhe shërbimeve të emergjencës janë angazhuar në operacion. Më shumë se 3.700 persona janë shpëtuar në Nepal, ndërsa mbi 13 mijë pjesëtarë të forcave të sigurisë dhe ekipeve të emergjencës janë përfshirë në operacionet e kërkimit dhe evakuimit.
Helikopterët po luajnë një rol vendimtar, sepse shumë nga rrugët tokësore drejt zonave të prekura janë ndërprerë. Moti i keq detyroi përkohësisht pezullimin e disa fluturimeve të shpëtimit, por operacionet rifilluan kur kushtet u përmirësuan. Ekipet po përdorin gjithashtu dronë, mjete lundruese dhe pajisje të specializuara për të arritur te njerëzit e bllokuar.
Një nga operacionet më të vështira po zhvillohet pranë projektit hidroenergjetik Upper Trishuli-1, në distriktin Rasuwa. Ekipet po përpiqen të përcaktojnë fatin e më shumë se 100 personave që mund të jenë bllokuar në tunele të mbushura me baltë dhe mbetje. Kushtet e kërkimit janë jashtëzakonisht të vështira, sepse balta po ngurtësohet dhe hyrja në disa zona mbetet e rrezikshme.
Një tjetër problem është se trupat e viktimave janë transportuar nga rrjedha e fuqishme e ujit shumë kilometra larg vendit ku ndodhi katastrofa. Trupa janë gjetur në distrikte të ndryshme përgjatë rrjedhës së lumenjve, duke e komplikuar identifikimin dhe përcaktimin e vendndodhjes së personave që rezultojnë të zhdukur.
Spitalet po përballen me një numër të madh të plagosurish, ndërsa në Katmandu familjarë të personave të zhdukur po kërkojnë informacion në spitale dhe morgje. Identifikimi i viktimave është kthyer në një tjetër sfidë për autoritetet.
Një shqetësim i madh lidhet me numrin e shtetasve të huaj që ndodheshin në rajon në momentin e katastrofës. Zona kufitare dhe korridoret malore të Nepalit frekuentohen nga turistë, alpinistë dhe udhëtarë nga shumë vende.
Ministria e Jashtme e Nepalit njoftoi të premten se kishte informacion për 632 shtetas të huaj nga 33 vende që fillimisht rezultonin të pagjetur. Deri në përditësimin zyrtar të orës 15:00 të 28 gushtit, 121 prej tyre ishin gjetur, ndërsa 511 vazhdonin të rezultonin të zhdukur. Autoritetet theksuan se këto të dhëna vazhdojnë të verifikohen.
Mes tyre rezultonin ende të pagjetur 93 shtetas indianë, 84 kinezë, 66 amerikanë, 53 ukrainas, 51 malajzianë, 35 australianë, 33 britanikë dhe 25 kanadezë. Në listë kishte gjithashtu shtetas nga Gjermania, Franca, Japonia, Rusia, Singapori, Spanja, Irlanda, Portugalia dhe vende të tjera. Disa shtetas të huaj që fillimisht konsideroheshin të zhdukur janë gjetur ndërkohë.
Shifrat e përgjithshme të të zhdukurve janë shumë më të larta. Raportimet e fundit flasin për rreth 2.500 deri në 3.000 persona që mund të rezultojnë ende të pagjetur në Nepal dhe Tibet, megjithëse mungesa e një sistemi të unifikuar të numërimit mes Nepalit dhe Kinës dhe vështirësitë e komunikimit në zonat e prekura bëjnë që bilancet të ndryshojnë.
Situata në anën tibetiane mbetet gjithashtu serioze. Autoritetet kineze kanë dërguar ekipe profesionale shpëtimi në zonën e Gyirongut, ndërsa qindra persona rezultojnë të zhdukur. Qasja në disa zona ka qenë e vështirë për shkak të dëmtimit të rrugëve dhe urave.
Pika kufitare Gyirong, një nga lidhjet e rëndësishme tokësore mes Kinës dhe Nepalit, është dëmtuar rëndë. Ekipet kineze po përdorin dronë dhe mjete të tjera për të kontrolluar zonat ku mund të ketë njerëz të izoluar.
Një shqetësim tjetër është mundësia e një katastrofe të dytë. Pas përmbytjes së parë, grumbullimet masive të gurëve, baltës dhe mbetjeve krijuan barriera të përkohshme përgjatë rrjedhave ujore. Nëse një prej këtyre digave natyrore çahet papritur, një tjetër valë uji mund të godasë zonat më poshtë.
Autoritetet nepaleze po monitorojnë vazhdimisht lumenjtë dhe rrezikun e përmbytjeve në rrjedhën e poshtme. Ekspertët kinezë kanë raportuar se në disa prej zonave më problematike rrjedha e ujit është stabilizuar, duke ulur rrezikun e menjëhershëm, por kërcënimi nga rrëshqitjet e dheut dhe ndryshimet e papritura të nivelit të ujit vazhdon.
Qeveria e Nepalit ka mobilizuar ushtrinë, policinë, autoritetet lokale, strukturat e menaxhimit të fatkeqësive dhe shërbimet shëndetësore. Prioriteti, sipas qeverisë, mbetet shpëtimi i personave të bllokuar, evakuimi i komuniteteve të rrezikuara, trajtimi i të plagosurve dhe dërgimi i ndihmave.
Në fazën e parë, Katmandu deklaroi se kishte kapacitete të mjaftueshme njerëzore për operacionet e përgjithshme të kërkim-shpëtimit dhe nuk kërkoi ekipe të huaja. Por përmasat e katastrofës dhe vështirësitë teknike kanë bërë që Nepali të kërkojë ndihmë të specializuar dhe pajisje nga jashtë.
Ndër nevojat urgjente janë urat e përkohshme për të rivendosur lidhjet tokësore. Nepali ka kërkuar ndihmë nga India dhe Kina për këtë qëllim. Shkatërrimi i urave dhe rrugëve po pengon jo vetëm operacionet e shpëtimit, por edhe transportin e ushqimit, ujit të pijshëm, ilaçeve dhe karburantit drejt komuniteteve të izoluara.
India, Kina, Japonia dhe vende të tjera janë përfshirë në përpjekjet për ndihmë, ndërsa organizatat ndërkombëtare po vlerësojnë nevojat humanitare. Bashkimi Evropian dhe vende të tjera kanë njoftuar mbështetje financiare për operacionet e emergjencës.
