Miliardat e hedhura në merkato po e bëjnë futbollin anglez gjithnjë e më të ekspozuar ndaj rreziqeve financiare. Paralajmërimi vjen nga UEFA, e cila evidenton rritjen e fortë të kostove të transferimeve, borxheve dhe varësisë së klubeve nga qarkullimi i vazhdueshëm i parave në merkato.
Sipas raportit vjetor “European Club Talent and Competition Landscape”, financat e klubeve europiane janë bërë më të brishta, ndërsa klubet britanike, veçanërisht ato angleze, janë ndër më të ekspozuarat.
Shpenzimet totale në merkaton e fundit verore kaluan për herë të parë 10 miliardë euro, duke shënuar një rritje prej 8% krahasuar me vitin 2025 dhe plot 43% më shumë se në vitin 2019, para pandemisë.
Por pjesa më e madhe e këtij shpërthimi financiar është përqendruar në Angli.
Klubet angleze kanë qenë përgjegjëse për gati gjysmën e shpenzimeve totale të merkatos europiane, ndërsa një pjesë e konsiderueshme e kësaj shume është qarkulluar brenda vetë tregut anglez. Sipas raportit, vlera e transferimeve vetëm brenda Anglisë ka tejkaluar shumën e shpenzuar në të gjitha merkatot e tjera kombëtare europiane.
UEFA e përshkruan këtë situatë si një treg me “shpejtësi të dyfishtë” dhe “polarizim”, ku fuqia financiare e Premier League po krijon një distancë gjithnjë e më të madhe me kampionatet e tjera.
UEFA: Modeli anglez po bëhet më i brishtë
Andrea Traverso, përgjegjës për sektorin financiar të UEFA-s, paralajmëron se rritja e vazhdueshme e vlerave të lojtarëve po shton presionin mbi bilancet e klubeve.
“Vlerësimet vazhdojnë të rriten ndjeshëm, veçanërisht në merkaton angleze, duke shtuar presionin mbi rezultatin e ardhshëm financiar të klubeve, për shkak të kostove më të larta të amortizimit”, thekson Traverso.
Sipas tij, situata aktualisht kompensohet pjesërisht nga fitimet e konsiderueshme të kapitalit, por kjo krijon një model financiar më të brishtë.
“Klubet varen gjithmonë e më shumë nga inflacioni dhe likuiditeti i tregut”, paralajmëron zyrtari i UEFA-s.
Një tjetër problem lidhet me mënyrën e pagesës së transferimeve. Shumë prej marrëveshjeve nuk shlyhen menjëherë, por pagesat shpërndahen në disa vite. Kjo ka sjellë rritje të detyrimeve financiare të lidhura me transferimet dhe një varësi më të madhe nga të ardhurat që klubet do të gjenerojnë në të ardhmen.
24 milionë euro për një lojtar – diferenca është marramendëse
Një nga shifrat më domethënëse të raportit lidhet me çmimin mesatar të lojtarëve të blerë.
Klubet angleze kanë shpenzuar mesatarisht 24 milionë euro për çdo futbollist të transferuar, ndërsa kampionatet e tjera kryesore europiane kanë regjistruar një mesatare prej më pak se 5 milionë eurosh.
Kjo tregon fuqinë e jashtëzakonshme blerëse të Premier League, por njëkohësisht edhe ekspozimin e saj ndaj një korrigjimi të mundshëm të vlerave në tregun ndërkombëtar të transferimeve.
Megjithatë, raporti i UEFA-s nuk përmban vetëm sinjale alarmi.
Futbolli europian vazhdon të tërheqë masa rekord tifozësh. Sezonin e kaluar, stadiumet europiane regjistruan 242 milionë spektatorë, një rritje prej 15% krahasuar me periudhën para pandemisë.
Në këtë aspekt, Premier League kryeson sërish me 15.8 milionë tifozë të pranishëm në stadiume, e ndjekur nga kampionatet e Gjermanisë, Spanjës dhe Italisë.
Paratë vazhdojnë të vërshojnë në futbollin anglez, por UEFA paralajmëron se ritmi i këtij bumi financiar po krijon edhe një nivel të ri rreziku.
