Nga Elon Musk te investitorët e Wall Street-it dhe miliarderët e kriptomonedhave, disa prej njerëzve më të pasur në SHBA po hedhin shuma të mëdha parash në garën për zgjedhjet afatmesme të vitit 2026.
Një pjesë e konsiderueshme e miliarderëve më të mëdhenj amerikanë po i orientojnë donacionet e tyre drejt Republikanëve të Donald Trump, ndërsa gara për kontrollin e Kongresit hyn në fazën vendimtare. Sipas një analize të publikuar nga Financial Times më 16 shtator, 16 nga 20 donatorët më të mëdhenj politikë në SHBA po mbështesin kryesisht kandidatët republikanë ose grupet që financojnë fushatat e tyre.
Raporti nënvizon se përmasat e financimit nga kjo kategori donatorësh janë të jashtëzakonshme. Më shumë se një e treta e rreth 2.8 miliardë dollarëve të mbledhur gjatë ciklit elektoral 2025-2026 vjen nga 20 donatorët më të mëdhenj. Sipas Brendan Glavin, drejtor kërkimi në OpenSecrets, sistemi politik amerikan tashmë është gjithnjë e më i varur nga këta donatorë jashtëzakonisht të pasur.
Elon Musk, në qendër të financimit
Në mesin e emrave më të rëndësishëm është Elon Musk. Miliarderi i teknologjisë ka dhuruar më shumë se 250 milionë dollarë për fushatën e Donald Trump në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024 dhe, sipas raportimeve, pritet të shpenzojë mbi 100 milionë dollarë në zgjedhjet afatmesme të vitit 2026.
Paratë mund të kanalizohen përmes strukturës së tij politike America PAC, e cila mund të mbështesë kandidatët republikanë në garat për Dhomën e Përfaqësuesve. Edhe Donald Trump ka sinjalizuar se do të përdorë një pjesë të konsiderueshme të fondeve të MAGA Inc., që raportohet se ka rreth 850 milionë dollarë, për të mbështetur kandidatët republikanë në zgjedhjet e nëntorit.
Teknologjia dhe kriptomonedhat
Një prej elementëve më të dukshëm të financimit të ri republikan është lidhja me industrinë e teknologjisë dhe kriptomonedhave. Cameron dhe Tyler Winklevoss, sipërmarrësit e njohur të industrisë së kriptomonedhave, kanë dhuruar rreth 11 milionë dollarë.
Ndërkohë, investitorët e teknologjisë Marc Andreessen dhe Ben Horowitz, së bashku me bashkëshortet e tyre, kanë kontribuar rreth 18 milionë dollarë. Edhe Greg Brockman, bashkëthemelues i OpenAI, dhe bashkëshortja e tij kanë dhuruar rreth 25 milionë dollarë, sipas raportimit.
Një pjesë e rëndësishme e këtyre parave lidhet me përpjekjet e industrisë së kriptomonedhave për të ndikuar në politikat e Kongresit. Organizata politike Fairshake, e mbështetur nga kompani dhe investitorë të industrisë së kriptove, ka mbledhur më shumë se 99 milionë dollarë.
Ken Griffin dhe Wall Street-i
Në listën e financuesve të fuqishëm shfaqet edhe Ken Griffin, themeluesi i kompanisë së investimeve Citadel. Griffin ka mbështetur kandidatë republikanë përmes disa strukturave politike, ndërsa ka financuar edhe grupe që janë përfshirë në gara të rëndësishme për Senatin.
Përtej individëve, financimi po drejtohet edhe nga interesa të caktuara ekonomike. Raporti evidenton veçanërisht çështje si çlirimi nga rregullat për kriptomonedhat, zhvillimi i inteligjencës artificiale dhe politika më pak kufizuese ndaj biznesit.
Politologu i Stanfordit, Adam Bonica, e përshkruan këtë shpërndarje të financimit si një zhvendosje të dukshme në favor të republikanëve, duke vënë në dukje se edhe pse donatorët e mëdhenj amerikanë shpesh kanë prirje republikane, bilanci i këtij cikli është veçanërisht i theksuar.
Soros në krahun demokrat
Në anën tjetër të spektrit politik qëndrojnë disa prej donatorëve të mëdhenj demokratë, mes tyre edhe George Soros. Soros është një prej financuesve më të njohur të kandidatëve dhe organizatave të lidhura me Partinë Demokratike, duke krijuar një kundërpeshë ndaj rrjetit të donatorëve që po financojnë republikanët. Megjithatë, struktura e financimit të vitit 2026 tregon një përqendrim të madh të parave te një numër shumë i vogël individësh.
Zgjedhjet afatmesme amerikane të nëntorit do të përcaktojnë përbërjen e ardhshme të Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit. Për këtë arsye, të dyja partitë po mobilizojnë shuma të mëdha parash në muajt e fundit të fushatës.
Në këtë garë, roli i miliarderëve po bëhet gjithnjë e më i dukshëm. Ndërsa kandidatët kanë kufizime ligjore për mënyrën dhe shumën e parave që mund të marrin drejtpërdrejt, komitetet politike të pavarura, të njohura si Super PAC, mund të mbledhin dhe shpenzojnë shuma shumë të mëdha. Kështu, një numër i vogël njerëzish me pasuri kolosale po luajnë një rol të rëndësishëm në financimin e betejës politike amerikane të vitit 2026.
