Zgjedhja e Albulena Haxhiut në krye të Kuvendit i jep fund një pjese të bllokadës institucionale, por kriza politike në Kosovë mbetet ende larg zgjidhjes. Nyja kryesore tashmë është zgjedhja e presidentit dhe sigurimi i votave të nevojshme për të shmangur një tjetër ngërç kushtetues.
Albulena Haxhiu është zgjedhur kryetare e Kuvendit të Kosovës, duke i dhënë fund një prej fazave më të gjata të bllokadës për konstituimin e legjislaturës së re. Në seancën konstituive, kandidatja e Lëvizjes Vetëvendosje mori 62 vota pro, ndërsa 16 deputetë votuan kundër dhe 13 abstenuan.
Haxhiu do të drejtojë legjislaturën e 11-të, të dalë nga zgjedhjet e 7 qershorit. Ajo kishte drejtuar Kuvendin edhe gjatë legjislaturës së kaluar dhe aktualisht ushtron gjithashtu detyrën e presidentes së Kosovës.
Zgjedhja e saj vjen pas më shumë se një muaji bllokadë politike dhe tejkalimit të afatit kushtetues për përfundimin e procesit të konstituimit të Kuvendit. Seanca e së martës, e thirrur nga kryesuesi Avni Dehari, kishte në rend dite zgjedhjen e kryetarit dhe nënkryetarëve të Kuvendit, në një përpjekje për t’i dhënë fund ngërçit që kishte paralizuar institucionet.
Partia Demokratike e Kosovës kishte paralajmëruar kandidimin e Vlora Çitakut për postin e nënkryetares, ndërsa Lidhja Demokratike e Kosovës kishte propozuar Kujtim Shalën. PDK dhe LDK konfirmuan pjesëmarrjen në seancë, ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës vendosi ta bojkotojë atë, duke deklaruar se nuk dëshiron të “legjitimojë shkeljen e Kushtetutës”.
Megjithatë, zgjedhja e kryetares së Kuvendit nuk do të thotë domosdoshmërisht fundi i krizës. Përkundrazi, nyja kryesore politike që ka mbajtur peng procesin institucional mbetet ende e pazgjidhur: zgjedhja e presidentit të ri të Kosovës.
Afati 30-ditor për konstituimin e Kuvendit kishte përfunduar më 7 gusht, ndërsa seanca e fundit para rifillimit të procesit ishte mbajtur një ditë më vonë. Që prej asaj kohe, institucionet kishin mbetur në pritje të një marrëveshjeje politike, veçanërisht për kandidaturën e përbashkët për president.
Lëvizja Vetëvendosje dhe Lidhja Demokratike e Kosovës arritën më 31 gusht një marrëveshje për të propozuar Bekim Sejdiun si kandidat për president. Por kjo marrëveshje nuk ka garantuar ende votat e nevojshme për zgjedhjen e tij.
Gjashtë deputetë të LDK-së kanë kundërshtuar kandidaturën e Sejdiut, ndërsa PDK dhe AAK kanë refuzuar ta mbështesin atë. Kjo e ka vënë në pikëpyetje serioze mundësinë e arritjes së shumicës së kërkuar dhe ka shtuar frikën se Kosova mund të përballet me një tjetër krizë politike.
Kryeministri në detyrë dhe kreu i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, ka deklaruar se kontaktet mes partive politike po vazhdojnë me synimin për të arritur një marrëveshje për zgjedhjen e presidentit dhe shmangien e zgjedhjeve të reja.
“Vazhdojmë me takime, bisedime në mënyrë që ta zgjedhim presidentin dhe të mos kemi nevojë t’i përsërisim zgjedhjet që janë të paarsyeshme”, deklaroi Kurti, duke lënë të kuptohet se negociatat politike ende nuk kanë përfunduar.
Për zgjedhjen e presidentit kërkohet pjesëmarrja e të paktën 80 deputetëve në Kuvendin me 120 vende. Vetëvendosje ka 53 mandate, ndërsa LDK-ja 18, por kundërshtimi i gjashtë deputetëve të kësaj force politike e komplikon llogarinë parlamentare.
Nga ana tjetër, PDK-ja, me 22 deputetë, dhe AAK-ja, me shtatë mandate, kanë bërë të qartë se nuk do ta mbështesin kandidaturën e propozuar. Kjo do të thotë se, edhe pse Kuvendi tashmë ka një kryetare të zgjedhur, zgjidhja përfundimtare e krizës institucionale mbetet ende e varur nga negociatat për kreun e shtetit.
Kosova aktualisht drejtohet nga ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, e cila mori këtë funksion pas përfundimit të mandatit të Vjosa Osmanit në prill. Sipas Kushtetutës, ajo mund ta ushtrojë këtë detyrë deri më 4 tetor.
Por Kushtetuta nuk përcakton qartë se çfarë ndodh nëse deri në këtë datë Kosova nuk arrin të zgjedhë presidentin e ri. Për këtë arsye, zgjedhja e Haxhiut në krye të Kuvendit mund të konsiderohet një hap drejt zhbllokimit të institucioneve, por jo fundi i krizës.
Tashmë vëmendja zhvendoset te negociatat për presidentin. Nëse partitë nuk arrijnë një marrëveshje dhe nuk sigurohen votat e nevojshme, Kosova rrezikon të hyjë sërish në një periudhë pasigurie politike dhe kushtetuese. Zgjedhja e kryetares së Kuvendit ka hapur një derë për daljen nga ngërçi, por mbetet për t’u parë nëse forcat politike do të arrijnë ta mbyllin përfundimisht krizën që ka mbajtur peng institucionet e vendit.
