Bordi, i ngritur fillimisht në periudhën e krizës së çmimeve pas pushtimit të Ukrainës, rikthehet si mekanizëm për përcaktimin e çmimeve tavan të karburanteve. Qeveria thotë se këtë herë fokusi do të jetë edhe te mënyra se si mund të përdoret ulja e akcizës për të zbutur efektin te konsumatorët.
Qeveria ka vendosur të riaktivizojë Bordin e Transparencës për çmimet e karburanteve, një vendim që, sipas ministres së Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj, ishte diskutuar më herët.
“Morëm një vendim që e kishim diskutuar për riaktivizimin e Bordit të Transparencës për çmimet e karburanteve”, u shpreh Ibrahimaj, duke shtuar se qëllimi lidhet kryesisht me përdorimin e reduktimit të akcizës.
Bordi i Transparencës u shfaq për herë të parë në vitin 2022, në kulmin e rritjes së çmimeve të karburanteve pas nisjes së luftës në Ukrainë. Mekanizmi u përdor për të vendosur çmime tavan për shitjen me shumicë dhe pakicë, me synimin për të kufizuar rritjet e menjëhershme në tregun vendas.
Rikthimi i tij tregon se qeveria po kërkon sërish një instrument të drejtpërdrejtë për të ndërhyrë në tregun e karburanteve. Megjithatë, ndikimi i Bordit mbi çmimin përfundimtar nuk është i pakufizuar.
Metodologjia zyrtare parashikon që çmimet të lidhen me kuotimet ndërkombëtare të naftës, përfshirë referencat e S&P Global Platts, si dhe kostot e transportit, detyrimet doganore, taksat, marzhet e tregtimit dhe TVSH-në.
Kjo do të thotë se Bordi nuk mund ta shkëpusë plotësisht çmimin në Shqipëri nga lëvizjet e tregut ndërkombëtar. Në praktikë, ai përcakton një kufi maksimal brenda të cilit kompanitë duhet të tregtojnë.
Për shembull, gjatë majit dhe qershorit 2026, vendimet e Bordit ndryshuan disa herë çmimet tavan, duke reflektuar lëvizjet e kuotimeve ndërkombëtare. Më 2 qershor, çmimi tavan me pakicë u vendos në 191 lekë për litër për gazoilin dhe 176 lekë për benzinën.
Në këtë kuptim, ndikimi i Bordit është real, por kryesisht si mekanizëm kufizues dhe rregullator, jo si një instrument që mund të diktojë i vetëm nivelin e çmimeve.
Çështja kryesore në rikthimin e tij do të jetë nëse ndërhyrja do të shoqërohet me ulje reale të barrës për konsumatorët, veçanërisht përmes akcizës, apo do të kufizohet vetëm në administrimin e çmimeve tavan.
