Kryeministri kërkon një përgjigje nga zinxhiri i furnizimit përballë rritjes së kostos së jetesës. Por mbetet pyetja nëse takimet dhe monitorimi do të mjaftojnë për të ndryshuar faturën që paguajnë shqiptarët çdo ditë.
Kryeministri Edi Rama ka zhvilluar sot një takim me përfaqësues të furnitorëve dhe drejtues të rrjeteve të supermarketeve, në një moment kur çmimet e produkteve të konsumit janë kthyer sërish në një prej shqetësimeve kryesore ekonomike dhe sociale në Shqipëri.
Takimi vjen në një klimë të ndjeshme për konsumatorët, të cilët përballen me një kosto të lartë të shportës së përditshme, ndërsa debati për çmimet është zhvendosur gjithnjë e më shumë nga statistikat te raftet e supermarketeve.
Për qeverinë, sfida është të garantojë funksionimin e tregut dhe njëkohësisht të shmangë abuzimet përgjatë zinxhirit nga importuesi dhe furnitori deri te pika e shitjes.
Rama ka kërkuar në mënyrë të përsëritur më shumë transparencë në treg dhe një rol më aktiv të strukturave shtetërore në monitorimin e çmimeve.
Në këtë kuadër, takimi me aktorët kryesorë të tregtisë me pakicë dhe furnizimit synon të vendosë përballë njëri-tjetrit problemet e zinxhirit të furnizimit dhe shqetësimin e konsumatorit për çmimet finale.
Çështja është veçanërisht e ndjeshme sepse çmimi që paguan qytetari në supermarket nuk përcaktohet vetëm në fazën e fundit të shitjes.
Ai përfshin koston e importit ose prodhimit, transportin, magazinimin, energjinë, taksat, marzhet e furnitorëve dhe ato të tregtarëve. Pikërisht për këtë arsye, çdo ndërhyrje që synon uljen e çmimeve duhet të prekë të gjithë zinxhirin dhe jo vetëm supermarketet.
Në fund të gushtit, debati mori një dimension të ri edhe për shkak të shembullit grek. Në Greqi, qeveria arriti një marrëveshje me më shumë se 100 kompani furnizuese dhe 12 rrjete supermarketesh për një skemë që përfshinte mbi 1,700 produkte, me ulje mesatare të raportuara rreth 9.5 për qind.
Krahasimi me vendet fqinje ka ushqyer edhe debatin politik në Shqipëri. Përfaqësues të opozitës kanë kërkuar masa fiskale për të ulur barrën mbi produktet bazë, ndërsa qeveria ka argumentuar se çmimet nuk mund të diktohen administrativisht në një ekonomi tregu.
Në këtë situatë, takimi i sotëm i Ramës me furnitorët dhe supermarketet mund të shihet si përpjekje për të kaluar nga debati i përgjithshëm mbi çmimet te përgjegjësia konkrete e aktorëve të tregut. Pyetja që mbetet është se çfarë do të ndodhë pas takimit: nëse do të ketë marrëveshje konkrete, ulje të çmimeve për kategori të caktuara produktesh apo vetëm një mekanizëm të ri monitorimi.
Për konsumatorin, rezultati do të matet shumë më thjesht. Jo me numrin e takimeve, deklaratave apo kontrolleve, por me faturën që merr në fund të muajit dhe me atë se sa produkte mund të blejë me të njëjtën të ardhur.
Nëse qeveria arrin të krijojë një mekanizëm që sjell transparencë reale përgjatë gjithë zinxhirit dhe nxit uljen e kostove aty ku ekziston hapësirë, takimi mund të shndërrohet në një hap konkret. Në të kundërt, rrezikon të mbetet pjesë e një cikli të njohur takimesh, monitorimesh dhe paralajmërimesh, ndërsa çmimi në raft vazhdon të jetë ai që përcakton realisht koston e jetesës për familjet shqiptare.
