Kandidatët e minutës së fundit po përmenden gjithnjë e më shumë, ndërsa tri raunde votimi të fshehtë nuk kanë nxjerrë një favorit të qartë për pasuesin e Antonio Guterres. Sipas The Guardian, rezultati mund të ndikohet nga negociatat mes Uashingtonit dhe Pekinit…
Gara për postin e sekretarit të përgjithshëm të OKB-së mund të zgjerohet me kandidatë të rinj në momentet e fundit, mes shqetësimeve se fuqitë e mëdha mund të mos arrijnë marrëveshje për pasuesin e Antonio Guterres nga shtatë kandidatët aktualë.
Sipas The Guardian, tri raunde votimi të fshehtë deri tani nuk kanë nxjerrë një favorit të qartë dhe vetëm rreth tre kandidatë konsiderohen se kanë ende mundësi reale për të siguruar mbështetjen e nevojshme.
Sekretari i ri i përgjithshëm, i cili pritet të marrë detyrën në janar, do të drejtojë një organizatë që po nis një program reformash dhe shkurtimesh të kostove, ndërsa roli i saj në konfliktet kryesore globale shihet si i kufizuar.
Megjithatë, sondazhet tregojnë se OKB-ja vazhdon të gëzojë mbështetje të konsiderueshme ndërkombëtare. Një sondazh i GeoPoll për Fondacionin e OKB-së, i publikuar javën e kaluar, tregoi se gjashtë në dhjetë të anketuar i besojnë organizatës për çështjet që kanë rëndësi për ta.
Në të njëjtën kohë, 85 për qind thanë se kishin dëgjuar pak ose aspak për procesin e zgjedhjes së sekretarit të ri të përgjithshëm.
Kandidati fitues duhet të marrë mbështetjen e të paktën nëntë prej 15 anëtarëve të Këshillit të Sigurimit dhe të mos përballet me veto nga asnjë prej pesë anëtarëve të përhershëm: SHBA-ja, Kina, Rusia, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar.
Arritja e një konsensusi mes pesë fuqive mbetet e vështirë për shkak të dallimeve të mëdha politike. Mandati i Guterres përfundon më 31 dhjetor.
Mes emrave që përmenden si kandidatura të mundshme të minutës së fundit janë Lana Nusseibeh, ministre e Shtetit në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ish-ambasadore e vendit të saj në OKB, si dhe Sigrid Kaag, ish-nënsekretare e përgjithshme e OKB-së dhe politikane centriste holandeze.
Kaag shërbeu për një periudhë të shkurtër si koordinatore e lartë për çështjet humanitare dhe rindërtimin e Gazës, përpara se t’i bashkohej komitetit këshillues të Bordit të Paqes të Donald Trump.
Në diskutime janë përmendur gjithashtu presidenti i Kazakistanit, Kassym-Jomart Tokayev, dhe Viktor Orban, ish-kryeministri i Hungarisë, i cili vazhdon të ketë marrëdhënie të afërta politike me Trump, por përballet me kundërshtime nga një pjesë e drejtuesve evropianë.
Një tjetër emër i përmendur është Vuk Jeremiç, ish-president serb i Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, i cili u rendit pas Guterres në garën e vitit 2016. Asnjë prej këtyre emrave të përfolur nuk ka dhënë publikisht sinjale se dëshiron të hyjë në garë.
Në komunikatën e samitit të BRICS-it këtë muaj, ku morën pjesë 21 vende, prej të cilave 10 anëtare të plota, u theksua se asnjë grua nuk është zgjedhur ndonjëherë sekretare e përgjithshme e OKB-së. Dokumenti vuri gjithashtu në dukje se vetëm një përfaqësues nga Amerika Latine dhe Karaibet dhe nga dy përfaqësues nga Afrika dhe Azia e kanë mbajtur këtë post.
Një kandidaturë e vonshme mund të shkaktojë gjithashtu kundërshtime, pavarësisht origjinës së kandidatit, pasi vitet e fundit janë bërë përpjekje për ta bërë procesin e përzgjedhjes më transparent dhe gjithëpërfshirës përmes debateve rajonale dhe globale. Ish-presidentja e Asamblesë së Përgjithshme, Annalena Baerbock, ka qenë ndër mbështetëset e hapjes së procesit.
Megjithatë, nevoja për të shmangur kundërshtimin e pesë vendeve me të drejtë vetoje i shtyn kandidatët drejt deklaratave që synojnë konsensusin. Të gjithë kandidatët kanë deklaruar se duan që OKB-ja të rikthehet në një rol më aktiv në ndërmjetësimin e konflikteve.
Në votimin e tretë informal të 15 anëtarëve të Këshillit të Sigurimit, të zhvilluar të premten, Rebeca Grynspan nga Kosta Rika rimori kryesimin me nëntë vota “inkurajuese”. Ajo mori gjithashtu pesë vota “dekurajuese” dhe një votë “pa opinion”.
Një nga çështjet kryesore për kandidaturën e saj është nëse votat kundër vijnë nga Kina ose Rusia, pasi kundërshtimi i një anëtari të përhershëm mund ta bllokojë kandidaturën në fazën përfundimtare.
Në votimin e dytë informal, më 21 gusht, Grynspan kishte mbetur pas politikanes nga Guajana, Carolyn Rodrigues-Birkett. Kjo e fundit kishte marrë tetë vota inkurajuese, tri dekurajuese dhe katër pa opinion.
Të premten e kaluar, Rodrigues-Birkett ruajti tetë votat mbështetëse, por numri i votave dekurajuese u rrit nga tri në gjashtë.
Ish-ministrja ekuadoriane María Fernanda Espinosa mbetet gjithashtu në garë, megjithëse numri i votave dekurajuese ndaj saj arriti në gjashtë javën e kaluar, nga tri që kishte në gusht. Ajo ka propozuar krijimin e një sistemi paralajmërimi të hershëm brenda OKB-së për parandalimin e luftërave dhe ka kërkuar që sekretari i ardhshëm i përgjithshëm të jetë më aktiv në ndërmjetësim.
Vetëm në një fazë të mëvonshme të procesit, kur votat do të kodohen sipas kategorive për të treguar nëse vijnë nga anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit, do të bëhet më e qartë nëse ndonjë kandidat përballet me një pengesë të pakapërcyeshme.
The Guardian vlerëson se vendimi përfundimtar mund të ndikohet ndjeshëm nga negociatat mes presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentit kinez Xi Jinping. Sipas kësaj analize, një skenar kompromisi mund të kërkojë një kandidat që Pekini e mbështet dhe Uashingtoni është i gatshëm ta pranojë.
Administrata Trump ndërkohë ka dhënë disa sinjale për një qasje më bashkëpunuese ndaj OKB-së nën ambasadorin amerikan në organizatë, Mike Waltz.
SHBA-ja dha 1.8 miliardë dollarë fonde shtesë humanitare në mars dhe së fundmi pagoi 827 milionë dollarë detyrime ndaj OKB-së, megjithëse kjo shumë përfaqëson më pak se një të katërtën e detyrimeve të papaguara amerikane, sipas raportimit.
Michelle Bachelet, ish-presidente e Kilit dhe ish-komisionere e lartë e OKB-së për të drejtat e njeriut, u bë kandidatja e parë që u tërhoq nga gara gjatë fundjavës, pasi në votimin e fundit mori vetëm një votë inkurajuese.
