Trump rikthen skenarin e vitit 2020 nga frika e humbjes në nëntor

Facebook
WhatsApp

Trump ka lënë të kuptohet se është i përgatitur edhe për një periudhë përplasjesh me një Kongres të kontrolluar nga demokratët. Ai ka theksuar se ka të drejtën e vetos, duke shtuar se shpreson të mos ketë një skenar të tillë.Por historia e tij tregon se kërcënimet politike nuk mbeten gjithmonë vetëm retorikë.

Kur presidenti amerikan Donald Trump lë të kuptohet se mund të mos e pranojë rezultatin e një procesi zgjedhor, deklaratat e tij duhen marrë seriozisht. Historia e tij politike tregon një model të përsëritur: për muaj të tërë, ai vë në dyshim besueshmërinë e sistemit zgjedhor dhe integritetin e zyrtarëve që administrojnë votimin, ndërsa sugjeron se demokratët mund të manipulojnë rezultatin.

Më pas, Trump shfrytëzon klimën e mosbesimit që ka krijuar, duke hedhur dyshime mbi drejtësinë e zgjedhjeve edhe përpara se votat të numërohen.

Një javë para zgjedhjeve afatmesme në SHBA, skenari duket si një përsëritje e historisë. I pyetur të martën nëse do ta pranonte rezultatin e zgjedhjeve, pavarësisht se si do të përfundonin ato, Trump u përgjigj me një rezervë që ka shkaktuar shqetësim, veçanërisht duke pasur parasysh qëndrimin e tij pas zgjedhjeve të vitit 2020.

“Do ta pranoj, nëse janë zgjedhje të ndershme, po”, deklaroi presidenti amerikan.

Përtej paqartësisë së përgjigjes, shqetësimi kryesor është se Trump e paraqet veten si arbitrin përfundimtar të ndershmërisë së procesit zgjedhor. Kur humbi zgjedhjet presidenciale të vitit 2020, ai pretendoi në mënyrë të rreme se kishte pasur mashtrime të përhapura, pavarësisht se zyrtarë republikanë, gjykata dhe vetë Departamenti i Drejtësisë nuk gjetën prova që mbështesnin pretendimet e tij për manipulime në shkallë të gjerë.

Përpjekjet për të ndikuar në zgjedhje
Shqetësimet për deklaratat e fundit të Trump shtohen nga veprimet e administratës së tij gjatë këtij viti. Presidenti ka mbështetur përpjekje për të ndryshuar hartat zgjedhore në favor të republikanëve, përfshirë nismën për rishpërndarjen e zonave elektorale në Teksas dhe shtete të tjera.

Ai gjithashtu ka kërkuar nga Kongresi miratimin e një ligji për regjistrimin e votuesve dhe identifikimin e tyre, propozim që kritikët thonë se mund t’ua vështirësojë votimin miliona qytetarëve.

Një tjetër rast që ka tërhequr vëmendjen lidhet me zgjedhjet për Senatin amerikan në Alaskë. Trump ka urdhëruar Departamentin e Drejtësisë të ndërmarrë veprime ligjore për të bllokuar certifikimin e rezultatit nëse senatori republikan Dan Sullivan humbet garën, megjithëse Kushtetuta amerikane nuk i jep presidentit kompetenca për të administruar zgjedhjet shtetërore.

Trump pretendon se kandidatura e një personi tjetër me emrin Daniel J. Sullivan mund të krijojë konfuzion te votuesit dhe se kjo është pjesë e një komploti të demokratëve. Megjithatë, Gjykata e Lartë e Alaskës ka vendosur se kandidati tjetër ka të drejtë të marrë pjesë në zgjedhje.

Ndërkohë, Departamenti i Drejtësisë ka kërkuar nga Kalifornia identifikimin e personave që dyshohet se nuk janë shtetas amerikanë, si dhe veçimin e fletëvotimeve të tyre me postë. Administrata paralajmëroi se zyrtarët që numërojnë me vetëdije votat e personave që nuk kanë shtetësi mund të përballen me përgjegjësi penale.

Megjithatë, një gjykatë federale e apelit e bllokoi këtë nismë të Departamentit të Drejtësisë.

Në Alaskë, demokratja Mary Peltola ka kërkuar nga një gjykatë që ta rrëzojë ndërhyrjen e administratës përpara ditës së zgjedhjeve. Këto zhvillime kanë ngritur mundësinë e një përplasjeje të gjatë ligjore pas votimit, veçanërisht nëse rezultati është i ngushtë.

Pse deklaratat e Trump janë veçanërisht shqetësuese?
Kujtimi i ngjarjeve të 6 janarit 2021, një prej episodeve më të rënda të historisë së fundit politike amerikane, i jep një peshë të veçantë retorikës së Trump për zgjedhjet.

Muaj përpara se mbështetësit e tij të sulmonin Kapitolin në Uashington, disa prej tyre duke ushtruar dhunë ndaj policisë, Trump kishte vënë vazhdimisht në dyshim besueshmërinë e zgjedhjeve presidenciale të vitit 2020.

Gjatë debatit të tij të parë presidencial me Joe Biden, në shtator të atij viti, Trump deklaroi se do ta pranonte rezultatin nëse procesi do të ishte i drejtë, por paralajmëroi se nuk do të pajtohej nëse do të shihte manipulim të mijëra fletëvotimeve.

Katër vjet më vonë, gjatë një debati presidencial të organizuar nga CNN, ai u pyet nëse do ta pranonte rezultatin pavarësisht se kush do të fitonte. Përgjigjja e tij ishte sërish e kushtëzuar: vetëm nëse zgjedhjet do të ishin të drejta, të ligjshme dhe të ndershme.

Në vitin 2024, Trump nuk e kundërshtoi rezultatin e zgjedhjeve presidenciale, të cilat i fitoi. Në vitin 2020, përkundrazi, ai kishte humbur dhe nuk e pranoi humbjen.

Ky model i përsëritur ngre pikëpyetje mbi gatishmërinë e presidentit për të pranuar realitetin demokratik se zgjedhjet mund të humben, edhe kur kandidati beson se meriton të fitojë.

Një shpjegim i mundshëm, sipas analizës së CNN, është se Trump ka treguar vazhdimisht se pushteti zë një vend qendror në mënyrën se si e ushtron politikën. Një tjetër lidhet me imazhin publik që ai ka ndërtuar rreth vetes si një fitues i pandalshëm, imazh që vështirë se pajtohet me pranimin e një humbjeje.

Pyetja kryesore tani është se çfarë mund të ndodhë nëse zgjedhjet afatmesme sjellin një rezultat të pafavorshëm për republikanët.

Rreziku i një beteje ligjore pas zgjedhjeve
Ndërhyrja e Departamentit të Drejtësisë në Alaskë mund të jetë paralajmërim për një betejë ligjore pas zgjedhjeve, veçanërisht nëse demokratët arrijnë të fitojnë vendet shtesë që u nevojiten për të marrë shumicën në Senat.

Skenarë të ngjashëm nuk përjashtohen as në shtete të tjera. Zyrtarët republikanë dhe prokurorët e përgjithshëm në shtetet kyçe mund të përballen me presion të fortë nga Trump, siç ndodhi pas zgjedhjeve të vitit 2020, kur presidenti kërkoi nga zyrtarët në Xhorxhia të gjenin vota shtesë në favor të tij.

Një dallim i rëndësishëm nga viti 2020 është qëndrimi i Departamentit të Drejtësisë. Asokohe, prokurori i përgjithshëm Bill Barr kundërshtoi pretendimet e Trump për mashtrime të përhapura zgjedhore. Sot, sipas analizës së CNN, ka më pak garanci se departamenti do të distancohet nga pretendimet e presidentit.

Prokurori i përgjithshëm aktual, Todd Blanche, ka deklaruar se administrata nuk po vepron në mënyrë të papërshtatshme në Alaskë dhe se synimi është të sigurohet që të fitojë kandidati që ka të drejtën legjitime për të marrë detyrën.

Ai ka mohuar gjithashtu se Trump po përpiqet të marrë kontrollin e zgjedhjeve shtetërore. Blanche ka kundërshtuar edhe lidhjen mes ndërhyrjeve të tanishme dhe ngjarjeve të 6 janarit 2021.

Megjithatë, përpjekjet e administratës për të ndikuar në proceset zgjedhore kanë shtuar shqetësimet për pavarësinë e institucioneve që duhet të garantojnë zbatimin e ligjit.

A mund ta sfidojë Trump rezultatin?
Në vitin 2020, institucionet ligjore dhe kushtetuese amerikane arritën t’i rezistonin përpjekjeve për të përmbysur rezultatin zgjedhor. Por, sipas CNN, situata aktuale paraqet një rrezik të veçantë, pasi Trump nuk përballet domosdoshmërisht me të njëjtin nivel kundërshtimi nga bashkëpunëtorët e tij brenda administratës.

Nga ana tjetër, demokratët dhe zyrtarët shtetërorë përgjegjës për administrimin e zgjedhjeve kanë pasur muaj për t’u përgatitur ndaj përpjekjeve të mundshme për të vënë në dyshim rezultatet.

Nëse demokratët fitojnë me diferencë të thellë, hapësira për ndërhyrje politike mund të jetë më e kufizuar. Por, në rast të një rezultati të ngushtë, mosmarrëveshjet ligjore mund të zgjasin me javë dhe të vonojnë përcaktimin e përbërjes së Senatit.

Hakeem Jeffries, i cili pritet të bëhet kryetar i Dhomës së Përfaqësuesve nëse demokratët fitojnë shumicën, ka paralajmëruar se republikanët mund të përpiqen të gjejnë mënyra për të penguar zhvillimin e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme.

Sfidimi i certifikimit të zgjedhjes së një senatori nuk është i paprecedentë, por raste të tilla janë të rralla. Sipas ekspertit të së drejtës zgjedhore Ben Ginsberg, ato mund të dëmtojnë rëndë funksionimin dhe integritetin institucional të Senatit.

Trump ka gjithashtu arsye politike për të kundërshtuar një rezultat të pafavorshëm. Demokratët kanë paralajmëruar hetime të shumta ndaj Shtëpisë së Bardhë, kabinetit presidencial dhe interesave financiare të familjes Trump, në rast se marrin kontrollin e Kongresit.

Megjithatë, mbetet e paqartë nëse një president në fund të mandatit, me mbështetje të dobët në sondazhet e miratimit dhe pas një humbjeje të mundshme në zgjedhjet kombëtare, do të kishte ndikimin e nevojshëm politik për ta çuar deri në fund një përpjekje të tillë.

Trump ka lënë të kuptohet se është i përgatitur edhe për një periudhë përplasjesh me një Kongres të kontrolluar nga demokratët. Ai ka theksuar se ka të drejtën e vetos, duke shtuar se shpreson të mos ketë një skenar të tillë.Por historia e tij tregon se kërcënimet politike nuk mbeten gjithmonë vetëm retorikë.

Never miss any important news. Subscribe to our newsletter.

Lajme të Ngjashme

Never miss any important news. Subscribe to our newsletter.

Lajmet e Fundit

Editor's Pick